Hijyenik Basınç Transmitteri: Gıda, İlaç ve Kimya Proseslerinde Güvenli ve Hassas Basınç Ölçümü

Gıda üretim hatlarından ilaç dolum sistemlerine, kimyasal reaksiyon tanklarından biyoteknoloji tesislerine kadar pek çok endüstriyel uygulamada basınç ölçümü, proses güvenliğinin temel taşıdır. Ancak bu sektörlerde doğru ölçüm kadar hijyen de kritik öneme sahiptir. Ürünle temas eden yüzeylerde bakteri oluşumu, çapraz kontaminasyon ve partikül birikimi gibi riskler, yalnızca ürün kalitesini değil, tüketici sağlığını da doğrudan tehdit eder. Bu nedenle hijyenik basınç transmitteri seçimi, proses mühendisleri için stratejik bir karardır.

Zeta Enerji olarak, İsviçre merkezli KELLER Pressure'ın Türkiye'deki tek yetkili distribütörü olarak 2004 yılından bu yana endüstriyel basınç ölçüm teknolojileri alanında hizmet vermekteyiz. Bu yazıda, hijyenik proseslere özel geliştirilen flush diyaframlı basınç transmitterlerinin teknik özelliklerini, CIP/SIP uyumluluğunu ve sektörel uygulama alanlarını detaylı olarak inceliyoruz.

Flush Diyaframlı Basınç Transmitteri Nedir ve Neden Tercih Edilir?

Standart basınç transmitterlerinde, sensör elemanı ile proses ortamı arasında küçük boşluklar, dişli bağlantı kanalları veya cep yapıları bulunabilir. Bu yapılar, normal endüstriyel uygulamalarda sorun yaratmasa da gıda, ilaç ve kimya sektörlerinde ciddi hijyen riskleri oluşturur. Flush diyaframlı basınç transmitteri tasarımında ise diyafram yüzeyi tamamen düz ve girintisiz olacak şekilde proses hattına monte edilir. Bu sayede ölçüm noktasında herhangi bir "ölü bölge" (dead leg) kalmaz.

KELLER'in flush diyaframlı transmitterleri, özellikle 25Y serisi, tamamen kaynaklı 316L paslanmaz çelik diyafram yapısıyla tortu, partikül veya bakteri tutmayan pürüzsüz bir yüzey sunar. Bu özellik, viskozitesi yüksek sıvılarda (reçel, sos, peynir altı suyu gibi) tıkanma riski olmadan güvenilir basınç ölçümü yapılmasına olanak tanır.

Flush Diyaframlı Transmitterlerin Temel Avantajları

CIP ve SIP Uyumlu Basınç Ölçüm: Hijyenik Proses Kontrolünün Temeli

Hijyenik üretim tesislerinde ekipman temizliği, ürün güvenliğinin vazgeçilmez koşuludur. Bu temizlik, iki temel yöntemle gerçekleştirilir: CIP (Clean-in-Place) ve SIP (Sterilization-in-Place / Steam-in-Place).

CIP (Yerinde Temizleme): Proses hattı sökülmeden, hat içinden temizleme solüsyonları (kostik soda, nitrik asit vb.) yüksek basınç ve sıcaklıkta sirkülasyon ettirilerek yapılan temizlik yöntemidir. Tipik bir CIP döngüsü; ön durulama (40-50°C), alkali yıkama (70-80°C), ara durulama, asit yıkama (60-70°C) ve son durulama (80-95°C) adımlarından oluşur.

SIP (Yerinde Sterilizasyon): 121-134°C arasındaki doymuş buhar ile tüm sistemin sterilize edilmesidir. Bu proses, özellikle farmasötik ve biyoteknoloji sektörlerinde GMP (Good Manufacturing Practices) gerekliliklerini karşılamak için uygulanır.

Her iki proseste de basınç transmitterinin maruz kaldığı koşullar son derece zorludur: ani sıcaklık değişimleri (termal şok), agresif kimyasal solüsyonlar ve sürekli basınç döngüleri. Standart endüstriyel transmitterler bu koşullar altında haftalar içinde arızalanabilir. KELLER'in hijyenik serisi transmitterleri ise yüksek sıcaklık toleransı, kimyasal dayanıklılığı ve tamamen kaynaklı 316L paslanmaz çelik yapısıyla CIP ve SIP proseslerine tam uyumludur.

Özellikle KELLER 35XHT serisi, 150°C'ye kadar ortam sıcaklıklarında çalışabilme kapasitesiyle biyoreaktörler ve otoklav sistemlerinde düzenli sterilizasyon gerektiren uygulamalar için idealdir. Yüksek sıcaklık versiyonu olan 35XHTC serisi ise 300°C'ye kadar dayanıklılık sunarak en zorlu proses koşullarında bile güvenilir ölçüm sağlar.

Clamp Bağlantılı Basınç Transmitteri: Hijyenik Montajın Altın Standardı

Hijyenik proseslerde transmitterin proses hattına nasıl bağlandığı, en az sensör kalitesi kadar önemlidir. Dişli bağlantılar, hijyenik uygulamalarda tercih edilmez çünkü diş aralarında bakteri üremesine zemin hazırlayacak boşluklar oluşur. Bu nedenle hijyenik basınç transmitteri montajında Tri-Clamp (Tri-Clover) bağlantı tipi sektör standardı olarak kabul edilir.

Tri-Clamp bağlantı, iki flanş ucu arasına yerleştirilen bir conta ile harici bir kelepçe bandı tarafından sıkıştırılarak oluşturulur. Bu tasarım, tamamen pürüzsüz bir iç yüzey sağlarken hızlı montaj ve demontaj imkanı sunar. CIP/SIP döngülerinde conta bölgesinde sıvı birikimi oluşmaz ve temizleme solüsyonları tüm yüzeylere eşit erişim sağlar.

Standart clamp bağlantı boyutları 1,5" ve 2" OD olup gıda, süt ve içecek endüstrisinde yaygın olarak kullanılır. KELLER'in flush diyaframlı transmitterleri, bu hijyenik bağlantı tipleriyle uyumlu olarak sunulabilmekte, böylece mevcut proses hatlarına kolayca entegre edilebilmektedir.

316L Paslanmaz Çelik: Gıda ve İlaç Sektöründe Güvenli Malzeme Seçimi

Hijyenik basınç transmitterlerinde kullanılan malzeme, proses güvenliğinin kritik bir bileşenidir. Ürünle temas eden tüm yüzeylerde (wetted parts) 316L paslanmaz çelik kullanımı sektör standardıdır. 316L'deki "L" harfi düşük karbon içeriğini ifade eder; bu özellik, kaynak bölgelerinde hassaslaşmayı (sensitization) önleyerek korozyon direncini korur.

KELLER basınç transmitterlerinde diyafram malzemesi olarak AISI 316L, gövde malzemesi olarak ise AISI 304 kullanılır. Bu kombinasyon, asidik veya alkali gıda ürünlerinden, CIP döngülerinde kullanılan agresif temizleme kimyasallarına kadar geniş bir yelpazede mükemmel korozyon direnci sağlar. Diyaframın tamamen kaynaklı yapısı, olası bir conta arızası durumunda bile proses ortamının sensör iç bileşenlerine ulaşmasını engeller.

KELLER Hijyenik Basınç Transmitteri Serisi: Teknik Özellikler

KELLER Pressure, 1974'ten bu yana İsviçre mühendislik kalitesiyle basınç ölçüm teknolojileri alanında dünya lideri konumundadır. Hijyenik prosesler için sunduğu özel seri transmitterler, IoT entegrasyonu dahil gelişmiş dijital haberleşme yetenekleriyle de öne çıkar. Aşağıda hijyenik uygulamalara yönelik başlıca KELLER ürün serilerini inceliyoruz:

Tüm KELLER serilerinde piezorezistif sensör teknolojisi kullanılmakta olup elektriksel çıkışlar 4-20 mA, 0-10 V ve 0.5-4.5 V seçenekleri arasından uygulamaya göre belirlenebilir. Dijital haberleşme (RS485, CANbus) destekli modeller, IoT tabanlı proses izleme sistemlerine doğrudan entegrasyon imkanı sunar.

Hijyenik Basınç Transmitteri Uygulama Alanları

Gıda Üretim Hatları: Süt işleme tesisleri, içecek dolum hatları, sos ve reçel üretim tankları, bira fıçıları ve pastörizasyon sistemlerinde basınç izleme. Flush diyaframlı transmitterler, ürün kalitesini korurken CIP döngülerinin etkinliğini artırır. KELLER'in ağ bağlantılı bira tankı izleme çözümü, bu alandaki IoT entegrasyonunun başarılı bir örneğidir.

İlaç ve Biyoteknoloji: İlaç dolum makineleri, sterilizasyon sistemleri, biyoreaktörler ve karıştırma tankları. GMP uyumlu üretim ortamlarında SIP proseslerine tam dayanıklılık gösteren 35XHT serisi, farmasötik sektörün en zorlu uygulamalarında tercih edilir.

Kimya Endüstrisi: Kimyasal dağıtım sistemleri, reaksiyon tankları ve proses kontrol noktaları. Korozif kimyasallarla temas eden ortamlarda 316L paslanmaz çelik diyafram, uzun ömürlü ve güvenilir ölçüm sağlar.

Medikal Teknoloji: Medikal oksijen yönetimi, tıbbi gaz dağıtım sistemleri ve dijital oksijen vanaları. KELLER sensörleri, yaşamsal öneme sahip medikal uygulamalarda da hassas basınç kontrolü sunar.

Kozmetik ve Kişisel Bakım: Ürün saflığını korurken karıştırma ve üretim süreçlerinde basınç izleme. Hijyenik transmitterler, kozmetik sektöründe de kontaminasyon riskini ortadan kaldırır.

Hijyenik Basınç Transmitteri Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doğru hijyenik basınç transmitteri seçimi, prosesin güvenliğini ve verimliliğini doğrudan etkiler. Seçim sürecinde aşağıdaki teknik kriterlerin değerlendirilmesi önerilir:

Basınç aralığı ve doğruluk: Uygulamanın gerektirdiği basınç aralığı (vakum, düşük basınç, yüksek basınç) ve kabul edilebilir hata payı belirlenmelidir. KELLER 25Y serisi %0.6 FS doğrulukla geniş bir basınç aralığını kapsar.

Sıcaklık dayanımı: CIP prosesleri 95°C'ye, SIP prosesleri 134°C'ye ulaşabilir. Transmitterin maksimum çalışma sıcaklığı, tüm proses koşullarını (temizlik döngüleri dahil) karşılamalıdır.

Proses bağlantı tipi: Tri-Clamp, RJT veya DIN bağlantı tipi, mevcut proses hattıyla uyumlu olmalıdır. Gıda endüstrisinde 1.5" ve 2" Tri-Clamp en yaygın tercihtir.

Dolum sıvısı güvenliği: Yağ dolgulu sensörlerde kullanılan sıvının FDA onaylı, gıdayla tesadüfi temas için güvenli olması gerekir. KELLER'in kuru hücreli (dry cell) teknolojisi ise dolum sıvısı riskini tamamen ortadan kaldırır.

Çıkış sinyali ve haberleşme: 4-20 mA analog çıkıştan RS485 Modbus, HART veya IoT protokollerine kadar, tesisin otomasyon altyapısına uygun iletişim seçeneği değerlendirilmelidir.

Neden Zeta Enerji ve KELLER Basınç Transmitterleri?

Zeta Enerji, KELLER AG'nin 2004 yılından bu yana Türkiye'deki tek yetkili distribütörüdür. İstanbul merkezli mühendis kadromuzla, basınç, sıcaklık, seviye ve akış ölçüm alanlarında endüstriye teknik destek ve danışmanlık sunmaktayız.

KELLER Pressure ise 1974'ten bu yana İsviçre'nin mühendislik hassasiyetini ve kalitesini temsil eden, basınç ölçüm teknolojilerinde dünya lideri bir markadır. 40 yılı aşkın deneyimiyle, ilk medya izolasyonlu basınç transdüserlerinden günümüzün IoT uyumlu akıllı transmitterlerine kadar sürekli yenilik yapan KELLER, kimya, gıda ve ilaç endüstrilerinin güvenilir çözüm ortağıdır.

Hijyenik prosesleriniz için doğru basınç transmitteri seçiminde teknik destek almak, ürün önerileri ve fiyat bilgisi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: Flush diyaframlı basınç transmitteri nedir?

C: Flush diyaframlı basınç transmitteri, sensör diyaframının proses hattıyla aynı düzlemde, girintisiz ve çıkıntısız monte edildiği hijyenik tasarıma sahip bir basınç ölçüm cihazıdır. Bu tasarım, ölçüm noktasında tortu veya bakteri birikimini önleyerek gıda, ilaç ve kimya endüstrilerinin hijyen gereksinimlerini karşılar.

S: CIP ve SIP uyumlu basınç transmitteri ne anlama gelir?

C: CIP (Clean-in-Place) ve SIP (Steam-in-Place) uyumlu transmitterler, hat içi kimyasal temizleme (95°C'ye kadar) ve buhar sterilizasyonu (134°C'ye kadar) proseslerine sökmeden dayanabilecek şekilde tasarlanmış cihazlardır. 316L paslanmaz çelik yapıları, agresif temizlik kimyasallarına ve ani sıcaklık değişimlerine karşı koruma sağlar.

S: Gıda endüstrisinde hangi KELLER basınç transmitteri modeli kullanılır?

C: Gıda endüstrisinde en yaygın tercih edilen modeller KELLER 25Y (flush diyafram, dijital kompanzasyon) ve 35XHT (yüksek sıcaklık uygulamaları) serileridir. Patlayıcı ortamlar için 25Y-Ei (Ex-proof) serisi de mevcuttur. Tüm modeller 316L paslanmaz çelik diyafram ve clamp bağlantı seçenekleriyle sunulur.

S: KELLER basınç transmitterlerini Türkiye'den nereden temin edebilirim?

C: KELLER Pressure'ın Türkiye'deki tek yetkili distribütörü Zeta Enerji'dir.